Omuz eklemi, geniÅŸ hareket arkı sayesinde insana olaÄŸanüstü üst ekstermite hareketliliÄŸi kazandırır. Bu eklem hareketliliÄŸiyle doÄŸru orantılı olarak, makro ve mikro travmalardan çok yoÄŸun ÅŸekilde etkilenmektedir. Çok karakteristik anatomik ve biyomekanik özellikleri nedeniyle; omuz çevresinde kemiksel travmatik lezyonlardan daha çok olarak yumuÅŸak dokulara ait lezyonlara rastlanır.Â
Bu bölümde son yıllarda hızlı geliÅŸmelerin izlendiÄŸi, akromioklavikular eklem ve glenohumeral eklem lezyonları, humerus üst uç kırıkları ve artroskopinin tanı ve tedavideki yeri özetlenmiÅŸtir.Â
Omuz Travmaları:Â
Akromioklavikular travmalarÂ
Glenohumeral travmalarÂ
    YumuÅŸak doku travmalarıÂ
    KırıklarÂ
    Glenohumeral İnstabilitelerÂ
    Rotator ManÅŸet ProblemleriÂ
ArtroskopiÂ
Glenohumeral artroskopiÂ
    Artroskopik Subakromial DekompresyonÂ
    Artroskopik Rotator Manşet Tamiri
    Artroskopik İnstabilite tamiriÂ
    Artroskopik ShrinkageÂ
Akromioklavikular TravmalarÂ
OluÅŸ MekanizmasıÂ
    Direkt travmaÂ
    İndirekt travma,Â
SınıflandırmaÂ
    Rockwood sınıflandırmasıÂ
    Tip I,II,III,IV,V,VI, Cerrahi İndikasyonlar Tip IV,V,VIÂ
Tedavi:Konservatif,Haliyle bırakma,Â
    Cerrahi Tedavi Akut tamir Basworth vidasıÂ
    Kronik Tamir, Weaver_Dunn, ¬CC ReconstruksiyonuÂ
Akromioklavikular (AC) eklem travmatik lezyonları:Â
AC eklemin stabilitesi, eklem kapsülü ve korako klavikular (CC) baÄŸlar tarafından saÄŸlanır. Bu ekleme ait travmaların en sık sebebi, kol adduksiyonda iken omuz üstüne düşmeye baÄŸlı skapulanın klavikulaya göre aÅŸağıya zorlanmasıdır. GüreÅŸ, judo gibi temas sporlarında ise indirekt travma ile de AC eklem lezyonu oluÅŸabilir.Â
Sınıflama, eklemin stabilitesine dayanır ve tedavi endikasyonunu belirler. Tip I: AC eklem kapsülü zedelenmiÅŸ, CC baÄŸlar saÄŸlam. Tip II: AC eklem kapsülü yırtılmış, CC baÄŸlar zedelenmiÅŸ, stres röntgenografi ile deformite görülür Tip III: AC kapsülü ve CC baÄŸlar yırtılmış, radyolojik deformite mevcuttur. Tip IV: Distal klavikula postersuperiora deplase olarak trapezius içine takılmıştır. Tip V: Deltoid ve tarpezius kasları yırtılmıştır, Beligin deplasman mevcuttur. Tip VI: total klavikula çıkığı, AC eklem inferiorda korakoid altına yer deÄŸiÅŸtirirken, sternoklavikular eklemde çıkık görülür.Â
Tedavi, tip I ve II’de konservatif, Tip IV, V, VI’da da cerrahidir. Tip III AC eklem lezyonunda ise karar hastanın, iÅŸ hayatı, sportif ve kozmetik beklentileri göz önüne alınarak karar verilmelidir.Â
Cerrahi tedavi metodları arasından bugün en çok tercih edileni CC baÄŸ tamiri ve klavikulanın korakoide Bosworth vidası ile tespitidir. Geç cerrahi endikasyonu konulan vakalarda ise distal klavikula rezeksiyonu ve korakoklavikular bağın korakoakromial baÄŸ ile rekonstrüksiyonu yapılmalıdır.Â
Glenohumeral TravmalarÂ
YumuÅŸak Doku Travmaları:Â
    Subakromial Bursit, Kalsifiye tendinit,Â
    İmpingement Sendromu
Rotator Manset yaralanmalarıÂ
    Tanı, Konservatif ve Cerrahi TedaviÂ
    Açık , Artroskopik tamirÂ
Glenohumeral İnstabiliteÂ
Tipleme,Â
Tedavi ÅŸekilleriÂ
    Akut çıkıklarda tedaviÂ
    Rekürrent instabilitelerde tedaviÂ
       Açık, Artroskopik Bankart tamiriÂ
Glenohumeral eklem travmaları:Â
Rotator manÅŸete ait lezyonlar:Â
Klinikte omuz aÄŸrısının en sık sebebi rotator manÅŸet (RM) sorunlarıdır. Bu sorunlar genellikle tekarlayan mikrotravmalar ile ortaya çıkarlar. Subakromial sıkışma (impingement) sendromu, RM’in korako akromial arkusta intrinsik ve/veya ekstrinsik sebeplerden sıkışması ile aÄŸrı ve hareket kısıtlılığı gibi semptomlara yol açar. Neer sınıflaması, tedavi planlamasında yol göstericidir. Evre 1: Genellikle 25 yaşından genç hastalarda, ÅŸikayetler ilk kez görülür. Subakromial bursit (reversibl ödem ve hemoraji) mevcuttur. Tedavi konservatiftir. Evre 2: 25-40 yaÅŸ arasında aktivite ile sık tekarlayan sıkışma bulguları görülür. Bursada fibrosis ve RM’de tendinit mevcuttur. Tedavi öncelikle konservatif, 3 ay sonunda yeterli cevap alınmazsa cerrahidir. Evre 3: 40 yaÅŸ üstünde akromion ucunda çengelleÅŸme ve RM yırtığı ile birlikte görülür. Tedavi yaÅŸ ve beklentilere göre öncelikle konservatif, gerekirse cerrahidir. Subakromial sıkışma sendromunun cerrahi tedavisinde, günümüzde standart metot, artroskopik subakromial dekompresyondur. Bu iÅŸlem ile subakromial bursa rezeke edilir, korako akromial baÄŸ gevÅŸetilir ve akromion ön ucundaki çengel traÅŸlanır. EÄŸer birlikte RM yırtığı varsa, lezyonun büyüklüğüne göre, artroskopik veya mini-açık yaklaşım ile yırtık tamir edilir.Â
Kalsifiye tendinit, rotator manÅŸetin yapışma yerine yakın kısmında reaktif ve kendiliÄŸinden iyileÅŸbilen kalsiyum depolenmasıdır. Sıklıkla 30-40 yaÅŸ arasında görülür. Tipik röntgen bulgusu subakromial bölgede serbest opasite ÅŸeklindedir. Tedavisi öncelikle konservatiftir. İnatçı vakalarda artroskopik kalsifikasyon eksizyonu yapılabilir.Â
Glenohumeral instabilite:Â
Akut anterior omuz çıkığı, acil ortopedi servislerinde en sık görülen çıkık tipidir. Tüm omuz çıkıklarının %99’unu oluÅŸturur. Redüksiyon öncesi mutlaka röntgenler çekilmeli ve ek kemik lezyonunun bulunmadığı vakalarda, nazik manevralar ile kapalı redüksiyon saÄŸlanmalıdır. Çok nadiren, açık redüksiyon gerekebilir. Aşırı endiÅŸeli ve kas kontraksiyonu yenilemeyen hastalarda anestezi gereklidir.Â
Kronik instabiliteler iki gruba ayrılır. Travmatik tek yönlü (genellikle anterior) ve atravmatik çok yönlü. Travmatik anterior instabilitelerde esas sorun Bankart lezyonudur ve tedavisi cerrahidir. Tekrarlayan çıkık sayısına ve hastanın ameliyat sonrası aktivite seviyesine göre açık veya artroskopik yöntemle glenoid boynundan ayrılmış olan labrum (Bankart lezyonu) yerine tespit edilir. Atravmatik çok yönlü instabilitelerde ise öncelik konservatif tedavidedir. dinamik faktörlerin (rotator manÅŸet) kuvvetlendirilmesine ve propriyosepsiyonun artırılmasına yönelik 12 aylık rehabilitasyon sonuç vermezse, cerrahi gündeme gelir ve eklem kapsülünün hacmini küçültücü iÅŸlemler uygulanır.Â
Omuz artroskopisi:Â
Omuz, artroskopinin, dizden sonra en yoÄŸun uygulandığı eklemdir. Cerrahların tecrübesinin artması, dikiÅŸ ankorlar ve radyofrekans koterleri gibi yeni cihazların piyasaya girmesiyle artroskopik omuz giriÅŸimlerinde öenmli ilerlemeler kaydedilmiÅŸtir. Günümüzde, subakromial sıkışma sendromunda akromioplasti, rotator manÅŸet yırtıklarında tamir, instabilitelerde Bankart tamiri, labral lezyonlarda debridman ve fiksasyon, donmuÅŸ omuzda kapsüler gevÅŸetme en sık uygulanan artroskopik cerrahi yöntemlerdir.Â
Artroskopik omuz ameliyatları, diÄŸer artroskopik iÅŸlemlerde olduÄŸu gibi, küçük insizyonları sayesinde hastalarda erken mobilizasyon, postoperatif aÄŸrının azalması, hastanede kalış süresinin kısalması gibi açık cerrahiye olan üstünlüklere sahiptir. Subakromial dekompresyon ve rotator manÅŸet tamiri ameliyatlarının artroskopik yapılması durumunda hem glenohumeral eklem patolojiler aynı seansta tanınarak müdahale edilebilir hem de deltoid yapışma yeri korunduÄŸundan aktif hareketlere hemen baÅŸlanabilir. Bu avantajlara karşılık, artroskopi sistemleri büyük yatırım gerektirir ve cerrahın öğrenme süresi açık cerrahiye göre daha uzundur. Günümüzde, tecrübeli merkezlerde artroskopik omuz cerrahisi hasta memnuniyetini anlamlı ÅŸekilde artırmıştır.Â
Dirsek YaralanmalarıÂ
    Dirsek çıkıkları ve instabiliteleriÂ
    Dirsek posterio impingement sendromuÂ
    Genç sporcu dirseÄŸiÂ
    Tenisçi dirseÄŸiÂ
Dirsek instabiliteleri: Dirsek çıkıkları ve Medial ve lateral kollateral instabiliteler sık karşılaşılan lezyonlardır. DirseÄŸin lateral rotatuar instabiliteleri sıkça karşımıza çıkar. Tedavi deki amaç dirsek fonksiyonlarını bozmadan stabiliteyi saÄŸlamaktır. Lateral instabilitelerde cerrahi tedavi ön planda iken medial de çoÄŸu kez konservatif kalınır. Global instabilitelerde beraberinde radius başı kırığı veya olekranon koronid kırığı varsa cerrahi tedavi yapılmalıdır.Â
Dirsek posterior impingementi: Özellikle kalecilerde sık olur. Olekranonun posteriorundeki ostefitlerin çarpması ile oluÅŸur. Dirsek ekstansiyonda aÄŸrı vardır. Konservatif tedaviye cevap vermezse artroskopik posterio osteofit eksizyonu beraberinde medial kollateral gevÅŸekliÄŸide varsa bubda cerrahi onarımı yapılmalıdır.Â
Genç atlet dirseÄŸi: 16-18 yaÅŸ grubunda capitellumda osteokondrit ile karakterizedir. Tedavi konservatifdir fırlatma hareketleri yapması önlenir.Â